Osoby projektujące oraz kreujące idee powierzchni przeznaczonych do pracy, zajmują się od dłuższego czasu stworzeniem wizji biura przyszłości. W zmieniającym się dynamicznie świecie trudno jednoznacznie określić w jakim kierunku podąży główny nurt rozwoju. Zakładając, iż proces pracy ulega  indywidualizacji, pewną wydaje się niemożliwość ustalenia jednego, obowiązującego modelu, w ramach którego owe zmiany znajdą swoją realizację. Istnieje szansa zdefiniowania kilku trendów wiodących w tym względzie. Do tej pory wszelkie próby myślenia o wizji biura przyszłości za punkt wyjścia obierały proces technologiczny. Ich założenie zasadzało się na myśleniu, iż zmiany technologiczne wpłyną w prosty sposób na sferę pracy. W pewnym stopniu tak się oczywiście dzieje, ale pojawiają się także zjawiska, które przeczą tej tendencji. Obecnie zaobserwować można także inny sposób myślenia stawiający na pierwszym miejscu człowieka, jego potrzeby, możliwości i ograniczenia. Takie antropologiczne ujęcie zmienia nieco perspektywę myślenia o problemie. Technologia wpływa na nasze potrzeby, antycypuje je, ale to ludzka mentalność ostatecznie decyduje o tym, co zostanie rozwinięte, a co stanie się tylko sezonowym gadżetem. Zatem punktem wyjścia do konstruowania futurystycznych wizji nie jest wyobraźnia inżynierów, ale wnikliwa obserwacja zmian zachodzących w otoczeniu społecznym.


Po pierwsze – mobilność

Model pracy we współczesnej cywilizacji przechodzi swoistą metamorfozę. Przede wszystkim ulega znacznej dywersyfikacji czyli zróżnicowaniu. W niepamięć odchodzą systemy opierające się o jednakowy, strukturalny schemat. Coraz częściej przegrywają na rynku pracy ci, którym obca jest zasada elastyczności i mobilności. Dotyczy to w dużej mierze sposobu postrzegania świata, ale także jego organizacji. Okazuje się bowiem, iż chaos zachowań rynkowych także ulega pewnemu opisowi. Nie jest on tak sztywny i ostry jak dotychczas, ale posiada punkty definiujące jego charakter. Tą busolą staje się między innymi świadomość faktu, iż w procesie pracy współcześnie ważnym jest nie tyle miejsce pracy, ale raczej narzędzia pracy. Umiejętne korzystanie z tej wiedzy sprawia, że można odnieść przewagę konkurencyjną. Pracownicy przyszłości będą wykonywali swoje zadania, korzystając z asynchronicznego modelu. Istotnym elementem stanie się także zasada zadaniowości. Z tym problemem wiąże się między innymi idea elastycznych form zatrudnienia. Ze względu na konieczność wykonywania kilku prac pracownicy będą mogli wykonywać swoje zajęcia zawodowe na zasadzie nie tyle jednego etatu, ale kilku mniejszych jego części. Eksperci z danej dziedziny znajdą zatem na przykład zajęcie na pół etatu w globalnej korporacji i dwie ćwiartki etatu w lokalnych firmach wdrażających systemy innowacyjne.  Oczywiście z przestrzeni społecznej nie znikną całkowicie strefy pracy, czyli biurowce, w których kumuluje się aktywność zawodowa. Będą one pełniły jednak nieco odmienną funkcję niż obecnie. W ich wnętrzach znajdą się miejsca spotkań formalnych, nieformalnych oraz szkoleń.

Next Office – czyli skandynawski eksperyment

W  Kinnarps Energy Center salonie ekspozycyjnym, który mieści się w głównej siedzibie firmy Kinnarps – szwedzkiego  producenta mebli biurowych, została w 2006 roku przedstawiona druga wersja koncepcji biura przyszłości.


„Mniejsze stanowiska pracy, a więcej miejsca do spotkań z ludźmi – tak można w skrócie podsumować główne założenie projektu Next Office” – mówi Rune Karlsson, architekt firmy Kinnarps. Koncept dotyczący biura przyszłości wystartował w 2004 roku i miał na celu stworzenie zintegrowanego rozwiązania zorientowanego na przyszłość. W centrum myślenia skandynawskich designerów stoi człowiek. Jednym z pytań, na które chcieli w trakcie trwania projektu odpowiedzieć szwedzcy eksperci brzmiało: Jak stworzyć otwarte przestrzenie biurowe, w których ludzie będą chętnie pracowali i przebywali? W tym wypadku na uwagę zasługuje między innymi wykreowanie takich przedmiotów jak audio armchair i audio shower, które wykorzystują dźwięk do stworzenia osobistych stref w otwartych przestrzeniach biurowych. Próba użycia projektu akustycznego do stworzenia oazy relaksu w miejscu pracy stanowi rozwiązanie innowacyjne. W trakcie realizacji projektu Next Office narodził się również pomysł na stworzenie „akustycznych przegród wokół prysznica dźwiękowego, który powoduje  że stanowisko pracy na planie otwartym wydaje się być osobnym pomieszczeniem wyłącznie dzięki układowi dźwięków” – wyjaśnia Olle Niklasson z działu audioarchitektury. Specjaliści z firmy Kinnarps do udziału w projekcie zaprosili również ekspertów zajmujących się oświetleniem oraz multimedialnymi technikami przekazu. Kreowanie biura przyszłości stanowi rodzaj eksperymentu zogniskowanego wokół zagadnień związanych z zapewnieniem pracownikom odpowiedniego komfortu pracy oraz niezbędnej stymulacji, która sprzyja podejmowaniu ambitnych zadań. Projekt Next Office posiada charakter otwarty. Twórcy podkreślają, iż niezbędny warunek jego powodzenia opiera się na wnikliwym obserwowaniu oraz przyswajaniu zmian zachodzących we współczesnym świecie.

Ultima Office – sfera koncentracji, komunikacji i kreatywności

Ultima Office to autorska wizja biura przyszłości zaprezentowana po raz pierwszy na targach Orgatec w 2006 roku. Zespół designerów, architektów i technologów opracował projekt modelu pracy oraz koncepcję zagospodarowania przestrzeni biurowych w roku 2030. Wizja ta, odległa zaledwie o 22 lata od chwili obecnej,  odbiega nieco od dzisiejszych  praktyk.  W założeniach jej twórców  granica przebiegająca pomiędzy życiem prywatnym, a sferą zawodową będzie podświadoma, zaś praca będzie dostarczała człowiekowi niezbędnej do życia motywacji oraz satysfakcji. Jej wykonywanie w otoczeniu „inteligentnych mebli oraz technologii i pomieszczeń” stanie się procesem umacniającym sferę koncentracji, komunikacji i kreatywności. Sfera koncentracji zogniskowana jest wokół procesu organizacji odpowiedniego warsztatu pracy i przygotowania niezbędnych narzędzi, komunikacja  uwzględnia kontekstowość oraz interakcyjność, kreatywność stymuluje do ciągłego rozwoju, odkrywa nowe możliwości i szanse. Biuro przyszłości według Ultima Office to przestrzeń różnorodna i indywidualna. Wizja przestrzeni odpowiada w zamierzeniu twórców zmieniającemu się modelowi pracy, który zakłada asynchroniczność oraz elastyczność.

Tekst: Anna Kępińska-Frąckowiak